Polacy piszą coraz więcej i... źle

Tytuł: Polacy piszą coraz więcej książek. "Autorzy nie mają żadnych umiejętności literackich"
Autor: Ewa Jankowska
Źródło: https://kobieta.gazeta.pl/redakcyjne/7,198460,32598108,polacy-pisza-cora...
Data publikacji: 27.02.2026

Ewa Jankowska: W poście na Facebooku z końca stycznia napisałeś: od początku roku dostaliśmy już 50 propozycji wydawniczych od polskich osób autorskich.

Michał Michalski: Teraz jest ich już pewnie co najmniej drugie tyle…

W listopadzie rozmawiałam na ten temat z redaktorką z innego wydawnictwa i ona również wspomniała, jak wiele trafia do nich propozycji książkowych od Polaków. Zafascynowało mnie, jak wielu Polaków pisze książki! Co więcej, są przekonani, że to, co piszą, jest warte wydania. Jest, czy nie jest?

To zależy. W większości prawdopodobnie nie jest. A przynajmniej nie u nas. Mówię to w kontekście nie jakości tych tekstów, tylko ich dopasowania do naszego profilu.

Dlaczego?

Bo my nie wydajemy pamiętników, wspomnień, zapisków z życia, relacji z pobytu w danym kraju albo czegoś w stylu: starszy pan opowiedział mi fascynującą historię swojego życia… Nie każda fascynująca historia nadaje się na książkę. A już z pewnością nie każdy umie przetworzyć nawet dobrą historię w dobrą książkę. [...] 

Czyli ludzie wysyłają swoje propozycje książkowe do wszystkich wydawnictw?

Na pewno. Nie sprawdzają na stronie wydawnictwa, jakiego rodzaju literaturę ono wydaje. A potem dziwią się, że nikt im nie odpisuje. Choć oczywiście każdy otrzymuje od nas automatyczną odpowiedź. [...]

To gdy już zerkacie do tych maili, co jeszcze tam znajdujecie, co od razu odrzucacie?

Mnóstwo tego, co do nas trafia, jest po prostu źle napisane.

Co to znaczy źle?

Autorzy nie mają żadnych umiejętności literackich. Albo piszą nie po polsku – z błędami językowymi. Używają słów, których znaczenie jest inne, niż im się wydaje.
Wielu z nas nie tylko nie umie czytać ze zrozumieniem, lecz także nie potrafi ze zrozumieniem pisać. Jeżeli czytam jakiś rękopis i moja pierwsza myśl to: "o, pan umie składać zdania, w dodatku potrafi stylizować" – jak autor książki o Księstwie Pomorskim – to już jest naprawdę dobrze.

I tu wracam do pytania, skąd pomysł na to, że to, co piszemy, nadaje się do wydania?

Nie mam pojęcia. O to trzeba by było pytać literaturoznawcę albo jakiegoś socjologa…

A ty kim jesteś z wykształcenia?

Antropologiem kultury.

To idealnie! Moim zdaniem to pokłosie rosnącej popularności kursów pisarskich. "Kurs kreatywnego pisania", "Jak napisać książkę", "Kurs pisania kryminałów", "Kurs pisania romansów". To tworzenie iluzji, że każdy może dziś zostać pisarzem, bo pisania książek można się po prostu nauczyć.

Nie wiem, czy jest ich aż tak dużo. Raczej skłaniałbym się ku tezie, że iluzję, jakoby każdy mógł zostać pisarzem, tworzą wydawnictwa. Wydają bowiem książki, które rzeczywiście mógłby napisać każdy albo znowuż – książki z błędami stylistycznymi i pozbawione redakcji. [...] 

Może dla ludzi ważniejsza jest sama historia i to, aby oderwać się od rzeczywistości, więc nie przykładają takiej wagi do kilku błędów…?

Możliwe, i to jest w porządku, ale nie dotyka istoty twojego pytania. Ludzie, czytając, uczą się. Potem wydaje im się, że skoro ktoś pisze książki na poziomie wypracowań z podstawówki, to dlaczego i oni nie mieliby spróbować sił jako pisarze?
Ludzie mają potrzebę wyrażania siebie, zaistnienia, bycia wyjątkowymi. Myślą sobie – nie potrafię grać na żadnym instrumencie, nie potrafię tańczyć, to może… pisanie! Pisać umiem, bo przecież w szkole się nauczyłem...
Żeby pisać książki, trzeba mieć coś do powiedzenia, nabrać jakiejś mądrości życiowej, trzeba znaleźć swój język wyrazu. Żeby pisać, trzeba najpierw dużo przeczytać! Pytałem niedawno znajomego, który zaczął pisać, co ostatnio przeczytał. Bardzo się zdziwił, że zadaję takie pytanie. [...]

To co byś doradził autorom, którzy planują napisać książkę, piszą książkę albo chcą wysłać do was swoją propozycję książkową?

Czytać, czytać, czytać. 

Więcej interesujących wątków o realiach polskiego rynku wydawniczego znajdziecie w całym wywiadzie na Kobieta Gazeta.pl.