Manifest ZASP: Mój głos – moja własność!

Tytuł: MANIFEST
Autor: ZASP
Źródło: https://www.zasp.pl/zasp/moj-glos-moja-wlasnosc/
Data publikacji: 16.04.2026

MANIFEST

My, aktorzy głosowi i lektorzy, wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec nielegalnych i nieetycznych praktyk polegających na wykorzystywaniu naszych głosów bez wiedzy i zgody.

Głos nie jest surowcem.

Głos nie jest „danymi treningowymi”.

Głos to część naszej tożsamości, wizerunku, naszej pracy i naszego życia.
 
Nie zgadzamy się na:

 - pobieranie i wykorzystywanie nagrań do trenowania modeli AI bez wyraźnej, świadomej zgody,
 - tworzenie syntetycznych kopii naszych głosów w celu zastępowania naszej pracy,
 - komercyjne użycie wygenerowanych głosów bez wynagrodzenia i kontroli twórcy,
 - ukrywanie faktu, że dany głos został wygenerowany sztucznie.
 
Domagamy się:

- pełnej przejrzystości w zakresie wykorzystywania danych głosowych,
- prawnego uznania głosu jako dobra osobistego wymagającego ochrony,
- obowiązkowej zgody na każdy przypadek użycia i ponownego wykorzystania nagrań,
- uczciwego wynagrodzenia za wykorzystanie głosu — także w formie syntetycznej,
- realnych mechanizmów kontroli i egzekwowania prawa.
 
Nie jesteśmy przeciwnikami technologii.

Jesteśmy przeciwnikami jej nadużyć.

Nie zgadzamy się na świat, w którym nasze głosy są traktowane jak darmowe paliwo dla algorytmów.

Dziś technologia umożliwia tworzenie syntetycznych kopii głosu na podstawie istniejących nagrań — często bez wiedzy i zgody ich autorów. Pojawiają się poważne zarzuty wobec firm rozwijających systemy syntezy mowy, dotyczące wykorzystywania głosów aktorów i lektorów do trenowania modeli AI bez ich świadomej zgody.

Niezależnie od tego, czy odbywa się to poprzez bezpośrednie użycie nagrań, czy wtórne przetwarzanie danych — efekt jest ten sam:

nasza praca, nasz warsztat i nasza tożsamość zostają przejęte, zredukowane do danych i użyte przeciwko nam.

To nie jest innowacja.

To jest eksploatacja.
 

Nie ma naszej zgody na:

- trenowanie modeli AI na nagraniach pochodzących z projektów komercyjnych bez wyraźnej licencji,
- wykorzystywanie archiwów dubbingowych, audiobooków, gier, szeptanek i reklam jako „cichych” zbiorów treningowych,
- tworzenie modeli głosu, które konkurują z ich pierwotnymi twórcami,
- ukrywanie pochodzenia danych i brak transparentności w procesie trenowania AI.

Domagamy się:

- pełnej jawności źródeł danych treningowych,
- obowiązku udokumentowania zgody każdego twórcy, którego głos został użyty,
- prawa do usunięcia swojego głosu z modeli AI,
- systemów wynagradzania za wykorzystanie głosu w procesie trenowania i generowania treści,
- realnej odpowiedzialności firm za nadużycia technologiczne.

Nie jesteśmy „datasetem”.

Nie jesteśmy „modelem”.

Nie jesteśmy „syntetycznym zasobem”.

Jesteśmy ludźmi.

A nasz głos należy do nas.

Sztuczna inteligencja nie może rozwijać się kosztem tych, których praca i talent ją umożliwiły.

Postęp bez etyki jest regresją.

Mój głos – moja własność!

***

Przyp. red.: z uwagi na doniosłą rolę manifestu pozwoliliśmy sobie udostępnić tekst w całości. Oryginał znajdziecie na stronie ZASP. 

Do ochrony głosu jako części tożsamości człowieka nawiązujemy w artykule "Światowy Dzień Głosu 2026 - nowe wyzwania".