Świętochowski Zbigniew

Zbigniew Świętochowski pracę w radiu rozpoczął w charakterze inspektora-wydawcy (1929). Po latach wspominał, że zostanie spikerem zawdzięczał… usterce technicznej. (Podczas transmisji audycji pełniący dyżur Tadeusz Bocheński wyszedł, a wtedy zerwało się połączenie z rozgłośnią we Lwowie i ktoś musiał zastąpić spikera).

Mówiono ówcześnie, że "jest to sobowtór głosowy p. Bocheńskiego, drugi speaker Polskiego Radja, którego wiele osób po głosie nie umie odróżnić od p. Bocheńskiego" [wycinek prasowy z 1932 r., pisownia oryginalna - przyp. red.]

1 września 1939 o godzinie 6:30, przerywając planowy program rozgłośni Warszawa I, odczytał komunikat o wkroczeniu wojsk niemieckich do Polski. Zaraz po nim odtworzył płytę z przemówieniem, rozpoczynającym się od słów "A więc wojna…" (nagranym dwa dni wcześniej przez aktora Józefa Małgorzewskiego).
- Czułem się tak źle wtedy, tak podle, miałem jakby popiół w ustach – wspominał po latach. W nocy z 6 na 7 września, kilka minut po północy, na antenie Warszawy I przeczytał: "Rząd Polski opuścił Warszawę". 
Wkrótce Warszawa I zamilkła, jednak już 7 września odezwała się Warszawa II, uruchomiona na rozkaz dowódcy obrony Warszawy gen. Waleriana Czumy i cywilnego komendanta obrony stolicy prezydenta Stefana Starzyńskiego.

W czasie okupacji działał w podziemiu (pseud. "Krzysztof"), otrzymując przydział w Komendzie Głównej Armii Krajowej (Oddziale VI - Biurze Informacji i Propagandy). Był m.in. autorem sloganu "Chcesz umierać na suchoty – jedź do Niemiec na roboty", wykorzystywanego do walki z akcją rekrutacyjną Arbeitsamtu.
Podczas Powstania Warszawskiego zaangażował się w służbę spikerską przy Radiostacji "Błyskawica". 8 sierpnia 1944 roku odczytał pierwszy komunikat powstańczego radia.

Po upadku Powstania wyszedł z Warszawy wraz z ludnością cywilną, a w 1946 powrócił do pracy w Polskim Radiu (Warszawska Rozgłośnia Centralna Polskiego Radia). Był spikerem do 1970 roku. Został uhonorowany "Złotym Mikrofonem". 

Legendarny przedwojenny spiker był ojcem Krzysztofa Świętochowskiego (ur. 6 listopada 1938 roku w Warszawie, zm. 25 grudnia 1992 tamże), późniejszego aktora i lektora Polskiego Radia oraz WFDiF, cenionego za narrację i wybitną interpretację tekstów poetyckich. 
- Mnie się bardziej podobał głos Krzyśka niż jego ojca - mówił w radiowej audycji Marian Adamski, realizator dźwięku Polskiego Radia. - Ojciec miał ten przedwojenny sznyt, był bardzo oficjalny w zapowiedziach, w czytaniu, a Krzysiek był taki ciepły, na luzie.

Zbigniew Świętochowski zmarł 17 sierpnia 1970 roku. Jego nagrobek znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera R, rząd V, miejsce 16).

(źródło: polskieradio24.pl, wikimedia.org, 1944.pl/powstancze-biogramy, encyklopedia.pwn.pl, wikipedia.org, dzieje.pl, youtube.com)